Il sesso inutile || Oriana Fallaci

            Płeć niepotrzebna? Jak można się spodziewać, podobny tytuł w dzisiejszych czasach to wręcz proszenie się o zaognioną dyskusję na temat roli kobiet i mężczyzn w społeczeństwie (z naciskiem na tę pierwszą płeć). Co zatem mógł wywołać podobny nagłówek ponad pół wieku temu? Pozostawmy odpowiedź na to pytanie w sferze domysłów, wspomnę jedynie że pod takim tytułem (no prawie, bo nie w formie pytania, a twierdzenia) w 1961 roku ukazała się książka-reportaż autorstwa Oriany Fallaci, w której dziennikarska skupiła się na pozycji płci pięknej w różnych kulturach i społeczeństwach świata.

            Napisanie wspomnianego obrazu kobiety w ówczesnym świecie poprzedziła podróż dokoła globu, w którą Fallaci wybrała się wraz z włoskim fotografem, swoją drogą, żeby było ciekawiej, kobieciarzem wiecznie poszukującym sypialnianych przygód. Kto z tej podróży wrócił z tarczą, a kto na niej nie jest tajemnicą. Oriana napisała książkę, która po dziś dzień cieszy się ogromnym powodzeniem, została przetłumaczona na 11 języków, a kolejne edycje i dodruki wciąż trafiają do księgarń niemal na całym świecie. Nawiasem mówiąc, polskiej wersji wciąż brakuje. Drugi z uczestników wyprawy, cóż, musiał obyć się smakiem, bowiem każdy kolejny kraj opuszczał z coraz większym żalem z powodu braku jakichkolwiek sukcesów… CZYTAJ WIĘCEJ...

Un uomo

Człowiek, to brzmi dumnie

Człowiek. Książka, o której piszę dzisiaj jest inna niż wszystkie. Nie może być inaczej, bo jej głównym bohaterem jest człowiek inny niż wszyscy. Niesamowita historia, która opowiada o niesamowitym człowieku. Już na samym początku dowiadujemy się, jaki będzie jej koniec. I z pewnością nie należy on do tych z serii „długo i szczęśliwie”. W tej książce finał nie jest najważniejszy, w równym stopniu liczy się każdy jej fragment, niczym każdy kawałek wielkiej układanki. Tak jak obraz bez jednego puzzla nie będzie kompletny, tak tej powieści nie można by nazwać kompletną, jeśli wyjęto by z niej chociaż najkrótsze zdanie…

Oriana Fallaci napisała Un uomo nie do końca z własnej woli. Zrobiła to w pewnym sensie pod wpływem mężczyzny jej życia. Gdy Alekos Panagulis powiedział jej, że „to właśnie ona napisze o nim powieść” nie przykładała do tego większej wagi. Dopiero po jego śmierci zrozumiała, że spisanie historii tego wielkiego Greka, jej Greka, jest ważne zarówno dla niej samej, jak i dla całego świata.

Nazwisko Fallaci, jak się domyślam, jest znane Wam wszystkim bardzo dobrze. Z nazwiskiem Panagulis powinno być podobnie (wszak obydwa łączą się w pewnym momencie w jedno). Oriana na swej drodze spotkała kogoś, kogo dotychczas znała jak każdego innego bohatera swoich wywiadów. Miała ona styczność z wielkimi ówczesnego świata, wojownikami o wolność i tymi, którzy bronili krwawych reżimów. Tym razem jednak stosunki zawodowe przerodziły się, niemalże niepostrzeżenie, w bardzo intymne relacje. Dziennikarka zawsze powtarzała, że Panagulis był jedynym mężczyzną jej życia.

Mężczyzną niesamowitym. Mało kto by przeżył to, czego doświadczył ten człowiek w więzieniach greckiego reżimu. Człowiek pełen ideałów. Człowiek mający cel w życiu. Człowiek kochający wolność. Człowiek, którego historię warto opowiedzieć. I właśnie to uczyniła Fallaci. Po prostu opowiedziała jego historię. Efekt odbiera mowę. Milknę zatem w nadziei, że sięgniecie po tę książkę…

Che cosa bolle in pentola… – styczeń 2015

Comiesięczny przegląd włoskich internetów

Mamy koniec miesiąca, a więc przyszedł czas na sprawozdanie z tego, co działo się w ostatnich tygodniach we włoskim Internecie i nie tylko. Bez owijania w bawełnę, przystąpmy do czynów.

31 grudnia, podczas orędzia z okazji końca roku 2014, prezydent Włoch, Giorgio Napolitano, zapowiedział swoją dymisję. Informacja natychmiast pojawiła się we wszystkich największych gazetach, telewizjach i radiach w Italii, nie była ona jednak zaskoczeniem dla większości obserwatorów, a zwłaszcza tych, którzy śledzą bieżącą sytuację polityczną w kraju. Za kulisami wielkiej polityki mówiono od dawna, że przyszedł czas na to, aby Napolitano opuścił fotel prezydencki. Po upływie miesiąca od ogłoszenia dymisji parlament zebrał się w celu wybrania następcy. W momencie, gdy pisałem ten artykuł, po trzech głosowaniach, nie było jeszcze wiadome kto zostanie nowym prezydentem Włoch.

źródło: http://www.formiche.net/wp-content/uploads/2015/01/renzi-berlusconi.jpg

Pozostajemy w temacie polityki. 20 grudnia premier Włoch, Matteo Renzi, spotkał się z ex-premierem Silvio Berlusconim. Celem spotkania było przedyskutowanie nowego prawa wyborczego, nad którym to głosowanie odbywało się dnia następnego. Pomijając sam cel spotkania, warto zwrócić uwagę na fakt, że Renzi nie jest w stanie poradzić sobie bez głosów Forza Italia. Partia Berlusconiego to ostatni, ale jak widać poważny, argument byłego premiera. Człowiek, któremu sąd zakazał pełnienia funkcji publicznych wciąż ma realny wpływ na politykę państwa – takie rzeczy chyba tylko we Włoszech.

Styczeń minął pod znakiem Charlie Hebdo nie tylko we Francji, o czym wiemy wszyscy. Corriere della Sera, na fali tematów dotyczących Islamu, islamizacji Europy oraz tego, jak postępować w przypadku osób pochodzących ze świata muzułmańskiego postanowił przypomnieć kilka tekstów Oriany Fallaci, znanej przecież z silnie antyislamskiego nastawienia po zamachach z 11 września. Na stronach dziennika mogliśmy przeczytać wywiad przeprowadzony przez toskańską dziennikarkę z Rashidą Abhedo, Palestynką, która dokonała rzezi w Jerozolimie (opublikowany wcześniej w książce „Wywiad z władzą”). Corriere della Sera przypomniał również artykuł, w którym Oriana odpowiada na zarzuty i krytyki Francuzów po publikacji przetłumaczonej książki „Wściekłość i Duma” w 2002 roku.

źródło: http://www.rcslibri.it/wp-content/uploads/2014/12/9788845278518.png

Jeśli już została poruszona literacka struna: do włoskich księgarń trafiła nowa powieść Umberto Eco. „Numero Zero” to książka, której akcja dzieje się w 1992 roku w Mediolanie. Pisarz postanowił zmierzyć się z niewyjaśnionymi i tajemniczymi wydarzeniami, które miały miejsce we Włoszech w ciągu ostatnich dekad: zamach na papieża, masońska loża P2, Czerwone Brygady, Anni di Piombo, a wraz z nimi rzezie i dziwnie kończące się dochodzenia. Możecie spodziewać się recenzji na łamach Italianizzato.

Dziennikarz znany z tego, że postawił się mafii, Roberto Saviano, kolejnej książki jeszcze nie opublikował. Wyraził za to swoją opinię na temat włoskiego życia politycznego w artykule opublikowanym na łamach l’Espresso. Saviano w swoim krótkim wywodzie dotyczącym spłycenia i bezsensu aktualnego dialogu publicznego pisze: „Oto słowa, które chcę usłyszeć: więzienia, tortury, aborcja, niepełnosprawność, małżeństwa homoseksualne, sztuczne zapłodnienie, eutanazja.”. Nie przypomina Wam to, w pewnym sensie, rodzimego podwórka?

W zeszłym miesiącu donosiłem o odejściu piosenkarza Mango oraz aktorki Virny Lisi. I tym razem, niestety, piszę o śmierci kolejnych wielkich włoskich artystów: na początku stycznia, podobnie jak Mango podczas koncertu, zmarł Pino Daniele. Artysta uważany był za największego przedstawiciela piosenki neapolitańskiej naszych czasów, jego utwory, zarówno po włosku, jak i w neapolitańskim, biły rekordy popularności i znane są przez całe rzesze nie tylko włoskich fanów.

W mieszczącej się nieopodal Rzymu klinice zmarła Anita Ekberg, szwedzka aktorka, która stała się sławna dzięki Felliniemu. Scena w Fontannie di Trevi, w której towarzyszem aktorki był Marcello Mastroianni jest dziś znana na całym świecie (nawet jeśli jedynie garstka ludzi widziała film „La Dolce Vita” w całości).

  Czas na porcję nieco mniej poważnych, ale równie ciekawych nowości. Słońce (na przykład) na południu Włoch jest zdecydowanie niebezpieczne i pozostawienie skóry bez żadnej ochrony w takich okolicznościach może być (poza tym, że bolesne) niezdrowe. Wiedzą o tym wszyscy, a zatem wiedzą również producenci wina. I właśnie z tego powodu winiarze z Australii opracowali krem chroniący winogrona przed działaniem promieni UV. Dziwne? Może tak to brzmi, ale pomysł nie jest do końca bez sensu.

Mój krótki wywód o tym, czy lepszy jest korek naturalny, czy też może nakrętka już napisałem. Tutaj natomiast możecie przeczytać o tym, jak do nakrętki przekonują się Włosi i co mówią na ten temat statystyki. Mieszkańcy Bel Paese wybierają metalowe zakrętki przede wszystkim z powodów pragmatycznych: łatwiej jest otworzyć butelkę, łatwiej jest ją ponownie zamknąć.

źródło: http://www.vinoway.com/

O tym, że papież Franciszek stara się być blisko ludzi pisać nie trzeba. Niedawno zwierzchnik Kościoła pokazał też, że równie blisko mu do winiarzy. 21 stycznia na spotkaniu w Watykanie pojawili się najróżniejsi przedstawiciele włoskiego winiarstwa: producenci, dziennikarze, sommelierzy i inni. Podczas audiencji papież stwierdził, że „abstynentem nie jest i pije wina z różnych krajów”. Po takiej deklaracji może i w Polsce wino znajdzie większą liczbę amatorów (a jak wiadomo, im więcej konsumentów, tym większa konkurencja i większy wybór!).

Pielgrzymka pokoju w wykonaniu Terzaniego

Lettere contro la guerra

Słyszeliście kiedyś o Fallaci? Głupie pytanie. A o jej trylogii na temat Islamu i o tym, jaki jest on niebezpieczny dla Europy? Prawdopodobnie tak. A o Terzanim? No właśnie, o kim? Podejrzewam, że tu już mniej osób podniesie rękę. Ale za to, jeśli do kogoś już doszły słuchy o nim, to na pewno doszły też słuchy o jego pacyfistycznym nastawieniu i „nieco” odmiennym pojmowaniu kontrastu zachód-Islam, niż było to u Oriany.

Nie kilka słów od autora, a kilka słów o autorze:

Tiziano Terzani (1938-2004), przez trzydzieści lat był korespondentem niemieckiego tygodnika Der Spiegel oraz współpracował z włoskimi dziennikami Repubblica i Corriere della Sera. Przez okres, jaki przyszło mu spędzić w Azji zdołał poznać ten kontynent dogłębnie. Jest autorem wielu książek, przetłumaczonych na różne języki (wśród nich Dobranoc panie Lenin, Powiedział mi wróżbita, W Azji). W swoich publikacjach zastanawia się nad tematami dotyczącymi człowieka, jego miejsca w świecie. Po zamachu z 11 września wydał Listy przeciwko wojnie.

            Mając tę krótką biografię, warto pochylić się nad ostatnim z wymienionych powyżej tytułów. Czym są Listy przeciwko wojnie? Moim zdaniem można odpowiedzieć na to pytanie krótko: manifestem pacyfistycznym, w którym człowiek zachodu patrzy z punktu widzenia wschodu. Można odpowiedzieć tak krótko, ale wydaje mi się, że ta niedługa książeczka zawiera w sobie o wiele więcej treści niż niejedno wielkie tomisko. Wśród listów Terzaniego znajdziemy także ten dedykowany Orianie Fallaci. Pisarz polemizuje z poglądami głoszonymi przez Orianę (jest to swoista kontynuacja wymiany korespondencji między tymi twórcami na łamach Corriere della Sera). Terzani przemierzając kraje arabskie zadaje sobie pytanie, jaki sens ma historia opowiadana przez zachód (pisząc zachód, mam tutaj na myśli Stany Zjednoczone), mówiąca o wojnie z terroryzmem, gdy z powodu nalotów bombowych giną setki tysięcy niewinnych ludzi? Autor próbuje odfałszować i pokazać słabe punkty polityki amerykańskiej, pokazuje prawdziwe oblicze wojny prowadzonej z Islamem oraz jej skutki.

            Jeśli przeczytaliście już trylogię Fallaci, możecie zacząć się zastanawiać, jak odmienne musiały być poglądy tych dwóch wielkich pisarzy. Ona, znawczyni kultury arabskiej, która wojuje z reprezentowanymi przez Islam ideałami. On, równie obeznany w tej tematyce, głoszący pokój i próbujący obalić mity głoszone przez zachód. Cóż, prawda i racja, jak to zwykle bywa, leży gdzieś po środku. Z pewnością warto poznać obydwa punkty widzenia…

            „A więc mówię: zatrzymajmy się, pomyślmy, bądźmy świadomi. Niech każdy zrobić coś, jak mówi Jovanotti w swojej poetyckiej piosence przeciwko przemocy, która dotarła aż tutaj w góry: «Uratujmy się» . Nikt inny nie może zrobić tego za nas.”

Fallaci wiecznie żywa

Kapelusz cały w czereśniach

            Nazwisko Fallaci znane jest prawie wszystkim, nie tylko italianistom, nie tylko dziennikarzom. Była jedną z największych i zarazem najbardziej kontrowersyjnych publicystek i pisarek XX wieku. Swoją działalność twórczą rozpoczęła na łamach dziennika il Mattino dell’Italia centrale. Jej kariera rozwijała się w zawrotnym tempie. W krótkim czasie została zatrudniona w tygodniku Epoca (Mondadori), a następnie w L’Europeo. W szczytowej formie pisała dla dzienników znanych na całym świecie. Znana jest jej działalność jako wysłannik wojenny wielu europejskich gazet.

            Jej kariera, jako pisarki, zaczęła się wraz z wydaniem książki Siedem grzechów Holywood (1956). Następne publikacje (Penelopa na wojnie, Niepotrzebna płeć, Kiedy słońce umiera, Insciallah i inne) jedynie potwierdzały jej talent i przynosiły większego rozgłosu.

            Ogromną sławę, a zarazem wielu zwolenników i przeciwników, przyniósł jej moment, w którym napisała i wydała trylogię krytykującą Islam (Wściekłość i duma, Siła rozumu, Wywiad z samą sobą. Apokalipsa). W dwa lata po ostatniej publikacji Fallaci umarła… ale czy na pewno?

            W 2008 roku zostało wydane ostatnie dzieło pisarki, nad którym pracowała jeszcze przed trylogią o Islamie. Kapelusz cały w czereśniach (wł. Un cappello pieno di ciliege) to saga rodzinna, opowiadająca dzieje czterech rodów, od 1773 do 1889 roku. Fallaci pisząc tę książkę prowadziła poszukiwania w archiwach, księgach metrykalnych, spisach katastralnych, rejestrach oraz przechowywanych w rodzinie pamiątkach. Trwało to 10 lat, a pisarka włożyła w to tyle wysiłku, że dzieło nazwała swoim dzieckiem:

„…wszyscy ci dziadkowie, babcie, pradziadkowie, prababcie, prapradziadkowie, prababcie, praszczury i praszczurzyce, krótko mówiąc, wszyscy ci moi rodzice stali się moimi dziećmi. Ponieważ tym razem to ja ich urodziłam, dałam, a raczej przywróciłam im życie, które wcześniej od nich dostałam…”

            Na ponad 800 kartach prześledzimy dzieje rodów Fallaci, Launaro, Cantini i Ferrier. Na tle burzliwej historii Włoch poznamy koleje losów praprzodków Fallaci. Podróż zaczniemy w Toskanii, ale nie zabraknie też innych miejsc... Książki tej nie sposób streścić w kilku zdaniach. Lepiej samemu po nią sięgnąć i się przekonać.