Cannoli siciliani alla ricotta

            Tym razem mógłbym zacząć od słów Przerywamy program, aby nadać ważny komunikat... Na chwilę oddalamy się od Lubuskiego Szlaku Wina i Miodu, aby powrócić na Sycylię, gdzie wylądowałem kilka miesięcy temu. No może nie do końca oddalamy się, ponieważ ricottę potrzebną do przygotowania dzisiejszego przepisu kupiłem podczas majówki w Lubuskiem.

            Jeśli śledziliście na Italianizzato serię artykułów o Trinacrii, na pewno spostrzegliście, że zabrakło tam przepisu na jeden z najważniejszych (i najsmaczniejszych) symboli gastronomicznych tego zakątka Włoch. Cannoli alla ricotta to przysmak, bez którego nie może się obejść żadna wyprawa na Sycylię, a wie o tym doskonale ten, kto wyspę już odwiedził. Smak kruchego ciastka wypełnionego kremem z owczego słodkawego sera zapada głęboko w pamięć i jedno jest pewne: po spróbowaniu oryginału już żadna kopia nie zadowoli nawet osób nie będących smakoszami.

            Odtworzenie cannoli siciliani w domu może nastręczyć nieco problemów, bo i przepis w kilku punktach nie należy do najłatwiejszych, ale jeśli postaracie się o dobrej jakości składniki, efekt końcowy wynagrodzi wszelkie niedogodności podczas przygotowania. Bez dalszej zwłoki przejdźmy zatem do przepisu sensu stricto. CZYTAJ WIĘCEJ...

Cacciucco alla livornese

           Wielkanoc sprzyjała rodzinnym spotkaniom przy suto zastawionym stole. U większości z nas zapewne królowały tradycyjne dania kuchni polskiej. Na niedzielnym śniadaniu nie mogło zabraknąć domowych szynek czy kiełbas, pasztetów, sałatki warzywnej i jajek na dziesiątki sposobów. O wiele bardziej liberalnie prezentowało się za to menu na poniedziałkowy obiad. Różnego rodzaju pieczyste to tylko wstęp do długiej listy dań, które pojawiły się tego dnia w polskich domach.

             O ile w tym roku w niedzielny poranek było u mnie w pełni tradycyjnie, w pełni polsko, o tyle w poniedziałek Italia na całego. Cacciucco alla livornese. Danie, o którym być może większość z Was słyszała (wszak skoro czytacie Italianizzato, znaczy że fanami Włoch jesteście). Niewielu mniej prawdopodobnie miało okazję spotkać się z tą potrawą, ale ilu z Was kiedykolwiek podjęło się przyrządzenia cacciucco na własną rękę? No właśnie, w poniedziałek wielkanocny przygotowałem je po raz pierwszy i ja. CZYTAJ WIĘCEJ...

Trinacria: Pasta c’anciova e muddica

Palermo na talerzu

           Przepis prezentowany dziś na blogu to jeden z najbardziej znanych symboli kulinarnych Palermo. Historia pasta c’anciova e muddica zaczyna się jeszcze w dziewiętnastym wieku, kiedy to tysiące sycylijczyków były zmuszone do emigracji zarobkowej na północ kraju. Mówi się często, że to danie jest biedniejszą imitacją słynnej pasta con le sarde. Zamiennie stosuje się również nazwę pasta a Milanisa, jak niegdyś południowcy określali całą północ Włoch.

           Udający się w poszukiwaniu lepszych zarobków i możliwości zawodowych „do góry” mieszkańcy stolicy Sycylii dzięki temu przepisowi w długie zimowe wieczory mogli chociaż na chwile poczuć się jak w domu. Podstawą sosu stały się składniki, które oddawały charakter rodzinnych stron imigrantów i jednocześnie długo zachowywały świeżość (nawet podczas wielodniowych podróży). Nie brakuje tu licznych elementów wprost odnoszących się do wielokulturowości sycylijskiej kuchni (połączenie słodko-słone), jak i do klimatu tej niezwykłej krainy (morski element w postaci sardeli i orzeszki piniowe, które symbolizują spaloną słońcem Sycylię). CZYTAJ WIĘCEJ...

Trinacria: A’ Piscaria, czyli dokąd po świeżą rybę

La Pescheria – najbardziej znany targ rybny Sycylii

       Sycylia targami stoi. Arabskie wpływy na wyspie można dostrzec najłatwiej w architekturze, ale to właśnie życie uliczne jest najbardziej przesiąknięte dalekowschodnią nutką orientu. Żyłka do interesów, nieustanne targowanie się i zachęcanie w żywiołowy sposób potencjalnych klientów do kupna to znaki rozpoznawcze sycylijskich sprzedawców. Znajdziecie ich w każdej miejscowości na wyspie. Są obecni wszędzie, od najmniejszych przyportowych stoisk, po ogromne, znane na cały świat targowiska jak Vucciria w Palermo czy A’ Piscaria w Katanii.

             Każdy targ na Sycylii wydaje się być podobnym z pozoru do wszystkich innych. Nie dajcie się jednak zwieść, pozory mogą mylić. Na każdym stoisku znajdziecie innego sprzedawcę, który dzięki latom praktyki i doświadczeniu wypracował najlepszy dlań sposób sprzedaży. Targ w Palermo nigdy nie będzie taki sam jak targ w Trapani czy w Katanii. Weźcie to pod uwagę planując Waszą podróż do krainy z Trinacrią w tle i poświęćcie chociaż krótką chwilę w każdym mieście na spacer po lokalnym targowisku. CZYTAJ WIĘCEJ...

Trinacria: street food na Sycylii

Przewodnik po sycylijskim street foodzie

          Wyspa kontrastów. Tak nierzadko mówią o Sycylii autorzy książek, przewodników, podróżnicy i wszyscy inni, którzy mieli kiedykolwiek okazję zetknąć się z tą fascynującą krainą. Niezliczone najazdy wrogich ludów, które z czasem asymilowały się w niepojęty sposób z lokalną społecznością, sprawiły, że dziś Sycylia to niespotykana nigdzie indziej mieszanka smaków i zapachów, dźwięków i kolorów, ludzi i natury. Tu bogactwo i bieda żyją obok siebie, tu alta moda i lokalne bazary znajdują się po dwóch stronach tej samej ulicy, to tu wykwintne ristoranti i street food są na wyciągnięcie ręki każdego.

          No właśnie, street food. Na Sycylię przyjeżdża się z wielu powodów. Są tacy, którzy szukają tu jedynie palm, białych plaż (chociaż tych Trinacri matka natura poskąpiła) i błękitu morza. Są też tacy, których do odwiedzenia największej wyspy śródziemnomorskiej skusiła niesamowita kultura, dzieła sztuki, jakich ze świecą szukać gdzie indziej na świecie (barok, ach ten barok!). Są również i tacy, którzy na Sycylii lądują w poszukiwaniu lokalnych smaczków językowych. Podążając śladami Camilleriego i komisarza Montalbano próbują wysłuchać w każdym słowie wypowiedzianym przez lokalsów tę nieporównywalną z niczym innym nutę sycylijskości. CZYTAJ WIĘCEJ...

Bavette ai funghi

Makaron z sosem grzybowym

          Sezon grzybowy w pełni. Nic nie zapowiada, aby zakończył się wkrótce. Właśnie dlatego warto korzystać z sezonowych darów natury, w tym wypadku darów polskich lasów. Od rana długi spacer po lesie z koszykiem, a na obiad makaron z aromatycznym sosem grzybowym!

Składniki dla 4 osób:

·       400g makaronu bavette

·       100g grzybów suszonych

·       200g świeżych grzybów leśnych

·       1 średnia cebula

·       25g masła

·       kilka łyżek oliwy extra vergine

·       kieliszek wytrawnego cydru lub białego wina wytrawnego

·       50ml śmietany 18%

·       natka pietruszki

·       świeżo mielony pieprz

·       100-150g sera Grana Padano CZYTAJ WIĘCEJ...

Buono, pulito e giusto || Carlo Petrini

Manifest Slow Food

           Na pewno zdarzyło Wam się niejednokrotnie natrafić na nieudolnie przetłumaczony tytuł filmu bądź książki. Obojętnie czy to z języka angielskiego, czy każdego dowolnie wybranego. Językowe wpadki tłumaczy stanowią bogate źródło humoru i nierzadko na stałe wpisują się w historię kinematografii (wspomnieć wystarczy o sławetnym Wirującym seksie) lub literatury. Dobrze przetłumaczony, a przede wszystkim odpowiednio dobrany do treści oryginalny tytuł, często odpowiada za sukces lub totalną porażkę przedsięwzięcia. Weźmy takie Dobre, czyste i sprawiedliwe. O czym miało by mówić wspomniane dzieło? O pracy konserwatora powierzchni płaskich? Nieee…  Co innego Buono, pulito e giusto. To brzmi dobrze!

          Nie tylko brzmi, ale i smakuje dobrze. W tych trzech prostych słowach Carlo Petrini, pomysłodawca i ojciec założyciel ruchu Slow Food, już ponad 30 lat temu zawarł kwintesencję swojego spojrzenia na życie oraz (przede wszystkim) na żywienie. Świat idzie jednak naprzód i sam autor manifestu musiał doprecyzować o co właściwie mu chodziło. Niektóre pola znaczeniowe wymagały poszerzenia, inne zawężenia (zdecydowanie rzadki przypadek w kontekście mnogości treści, jakie przekazuje każde z trzech słów będących tytułem manifestu), jeszcze inne pojęcia należało z kolei zredefiniować. CZYTAJ WIĘCEJ...

Risotto ai funghi

Risotto z grzybami

             Sobota. Godzina 5:30. Dźwięk budzika wyrywa mnie ze snu. Ten sam, który sprawia, że każdy poranek w ciągu tygodnia jest małą walką dobra ze złem. A mimo to wstaję bez żadnego zająknięcia o tak wczesnej porze (w sumie dla niektórych to jeszcze noc), ciepło się ubieram, chwytam wiklinowy koszyk i mały kozik do rąk. Niespełna godzina drogi, na dworze robi się już szarawo i nawet w lesie widoczność jest w porządku.

             Miękki mech pokryty zimną rosą, świeże powietrze, cisza przerywana jedynie szumem wiatru w konarach drzew. Po dwóch i pół godziny wychodzę z lasu przemoczony i zmarznięty, ale z kilkoma kilogramami dorodnych grzybów w koszyku. To właśnie idealne grzybobranie. Ten jesienny czas w moim domu naznaczony jest zapachem suszonych grzybów, zalewy octowej oraz obiadami na bazie podgrzybków, prawdziwków i innych szlachetnych darów lasu. Drodzy Czytelnicy, szybki i bardzo sezonowy przepis na risotto ai funghi lada chwila stanie przed Wami otworem. CZYTAJ WIĘCEJ...

Taralli pugliesi con semi di finocchio/peperoncino

Apulijskie taralli z koprem włoskim/peperoncino

          Apulia to jeden z tych regionów Włoch, które pozostają wciąż nieznane dla większości polskich turystów. Na południowych krańcach Półwyspu Apenińskiego poznali się za to już mieszkańcy północy Italii i przyznam szczerze, powinniśmy brać z nich przykład. Jeśli chcemy odwiedzić miejsca we Włoszech, które zapierają dech w piersiach, kuszą widokami i niepowtarzalnymi aromatami, a przy tym wciąż nie są oblegane przez tysiące turystów, Apulia będzie jednym z możliwych dobrych wyborów. Tradycyjna kuchnia tego regionu to kolejny element, który z pewnością przekona niezdecydowanych. Od prostych przystawek przez wymyślne dania kończąc na słodkościach wieńczących poczęstunek, do wyboru do koloru. A i w kieliszku znajdzie się niejeden zacny trunek, jeśli zdecydujemy się na podróż w te okolice. Dziś na Italianizzato przepis rodem z czubka włoskiego buta, taralli pugliesi. CZYTAJ WIĘCEJ...

Pomodori secchi sott’olio

Suszone pomidory w oleju

              Suszone pomidory. To jeden z tych produktów, które kojarzą nam się z południem Europy (a mnie przede wszystkim z południem Italii). Mięsiste odmiany suszone na słońcu zalane najlepszą oliwą extra vergine. Jaka szkoda, że w naszych sklepach ciężko o produkt wysokiej jakości i pomidory są albo wysuszone na wiór, albo zalane najtańszym olejem słonecznikowym...

Opublikowany ostatnio przez Maćka Sokołowskiego przepis na suszone pomidory oraz kurczące się w zatrważającym tempie moje zapasy tego smakołyku zachęciły mnie do podzielenia się z Wami moją recepturą jednocześnie pozwalając uzupełnić braki magazynowe w spiżarni. CZYTAJ WIĘCEJ...

Fusilli ai finferli

Makaron z kurkami i kurczakiem

           Znów jestem trochę spóźniony, ponieważ sezon na kurki powoli dobiega końca, a na straganach przy leśnych drogach pojawią się niebawem podgrzybki, borowiki, kozaki i inne grzyby szlachetne. Korzystam z tych ostatnich dni, kiedy w sklepach możemy znaleźć kurki już w dość niskich cenach, aby zaprezentować Wam przepis na makaron bazujący właśnie na tym składniku (kto ma lepszą pamięć, zapewne przypomina sobie, że kiedyś już podawałem wskazówki jak przygotować risotto ai gallinacci). CZYTAJ WIĘCEJ...

Tiramisù alla fragola

Owocowa wersja jednego z najbardziej znanych włoskich deserów

            Pomimo, że sezon na truskawki właściwie dobiegł już końca (chociaż w niektórych sklepach wciąż można znaleźć ostatnie łubianki tych owoców), dopiero teraz ukazuje się na Italianizzato przepis na tiramisù alla fragola. Takie pyszności nie mogły czekać do następnego roku. Z resztą, dla chcącego nic trudnego i dobre truskawki znajdą się nawet pod koniec lipca. Co więcej, w ostateczności można je zastąpić dowolnymi innymi czerwonymi owocami, które będą w stanie zbalansować swoim naturalnym kwasem słodycz kremu użytego do deseru (wiśnie, jagody, porzeczki, jeżyny…). CZYTAJ WIĘCEJ... 

#TagliereSalumi: spianata piccante/finocchiona toscana

Przepis na tradycyjne wędliny z Kalabrii i Toskanii

            Minęło sporo czasu od mojego ostatniego wpisu z serii #TagliereSalumi. Wracam dziś do tego tematu za sprawą dwóch kolejnych typowych włoskich wędlin, które z powodzeniem możecie przygotować u siebie w domu. Pierwszą z nich jest spianata piccante, czyli rodzaj spłaszczonego, grubo mielonego, pikantnego salami z południa Włoch (kwestia pochodzenia tej wędliny nie jest do końca jasna, chociaż to Kalabria najgłośniej i najczęściej zabiera głos w temacie). Drugim produktem jest finocchiona toscana (w tym wypadku co do miejsca pochodzenia nie ma żadnych wątpliwości). Mamy tu do czynienia również z rodzajem salami, w którym łatwo można dostrzec kawałki mięsa czy tłuszczu. Finocchionę wyróżnia  niepowtarzalny aromat kopru włoskiego, którego nasionami jest aromatyzowana (finocchio to koper włoski).

            Postanowiłem zaprezentować przepisy na obie wędliny w jednym wpisie, ponieważ do pewnego momentu są one identyczne. Potrzebne będą te same części wieprzowiny oraz wiele innych podobnych składników. Obie ponadto wchodzą w skład szerokiej rodziny insaccati (sacco to po polsku wór, worek), jak nazywają Włosi wszystkie wyroby, których przygotowanie polega na zmieleniu mięsa, doprawieniu go i upchaniu w jelicie (popularne w Polsce drobno mielone salame milanese to również rodzaj insaccato). CZYTAJ WIĘCEJ...

Polskie wina i cydry w SPOT. vol. 4

Jeszcze kilka lat temu nie ośmieliłbym się nawet pomyśleć, że kiedykolwiek półka z winami polskimi w mojej piwniczce będzie dłuższa niż jakakolwiek inna. Dziś wydaje mi się to zupełnie naturalne. I żeby była jasność: nie kupuję rodzimych butelek na umór z sentymentu. Chętnie po nie sięgam bo rzadko już ich jakość odbiega od tego, do czego przyzwyczaili nas najlepsi producenci z krajów określanych jako winiarskie. O ile jeszcze przed kilkoma laty kupowanie polskiego wina było ruletką o wysokim stopniu ryzyka, o tyle dziś już prawie zawsze wygrywamy w tę grę.

Polskie Korki

Obraz polskiego winiarstwa śledzę na bieżąco dość skrupulatnie od kilku lat. Dokonywanie  porównań i dostrzeganie postępów polskich winiarzy ułatwia mi wydarzenie organizowane co roku na poznańskiej Wildzie w restauracji/galerii sztuki SPOT. Tegoroczna edycja była już czwartą i zdecydowanie najbardziej udaną. Pod wieloma względami. CZYTAJ DALEJ...

#TagliereSalumi: salsciccia calabrese

Przepis na podsuszaną kiełbasę z Kalabrii

             Smak lokalnych przysmaków to jedno z tych wspomnień, które towarzyszy nam jeszcze na długo po powrocie z podróży. Któż nie zna tego uczucia, gdy po wielu miesiącach od wizyty w kraju nadmorskim, przechodząc obok działu rybnego z obrzydzeniem spoziera na mrożone krewetki (te z kolei spozierają nań błagalnym wzrokiem) i przypomina sobie niesamowity smak świeżutkich owoców morza zapijanych również lokalnym (a jak!) białym winem. Albo pizza. Wystarczy jeden kawałek prawdziwej neapolitańskiej we Włoszech i już na wieki odchodzi nam ochota na to, co zazwyczaj dostajemy w polskich „pizzerniach” (choć na tym polu, muszę przyznać, zaczęło się coś zmieniać na lepsze). Weźmy w końcu chyba jedną z najprostszych, ale też najbardziej zapadających w pamięć przystawek – deska serów lub wędlin.

             Praktycznie w każdym zakątku świata występują przedstawiciele tych dwóch kategorii. I praktycznie zawsze są one wyjątkowe. Mleko pochodzące od jedynej w swoim rodzaju rasy krów oraz specyficzne warunki, w których dojrzewał ten czy inny ser, nadają finalnemu produktowi sztychu niemożliwego do podrobienia. Hodowana tylko w tym czy innym zakątku rasa świń, karmionych tylko i wyłącznie w wybrany sposób oraz wyjątkowe warunki klimatyczne, sprawiają że każde prosciutto crudo smakuje inaczej. Tych smaków nie da się pomylić z niczym innym. Jeśli choć raz w życiu spróbowaliście Prosciutto San Daniele, nigdy nie pomylicie (ani nie porównacie!) jej do szynki parmeńskiej. Jeśli choć raz w życiu mieliście w ustach dojrzewające Pecorino Toscano, nie odważycie się już nigdy nazwać go parmezanem. A jeśli tym wszystkim doznaniom towarzyszył kieliszek wybornego lokalnego trunku (najlepiej wina!), to wbrew logice, smak owych przysmaków utrwalił Wam się lepiej i na dłużej. CZYTAJ DALEJ...

Torta pasticciotto

Słodkości z Salento

       Na Italianizzato raczej rzadko pojawiają się słodkości. Tym razem będzie inaczej! Torta pasticciotto to jeden z tych deserów, który nie zdołał zdobyć sławy poza granicami Włoch. Na terenie półwyspu Apenińskiego natomiast ten przysmak rodem z Salento podbija podniebienia łasuchów niezależnie od regionu. I co najważniejsze, serce torta pasticciotto stanowi chyba najważniejszy krem we włoskim cukiernictwie – crema pasticcera. CZYTAJ DALEJ...

Pasqua vs. Wielkanoc: Żurek

       Tra diversi piatti tipici della cucina polacca, sicuramente non dobbiamo dimenticarci dello żurek. Una delle zuppe più conosciute all’estero, ormai è diventata un simbolo della nostra tradizione gastronomica. Gli stranieri che arrivano in Polonia lo sanno già come pronunciare il suono [Ʒ], ovvero la lettera iniziale dello żurek. Andiamo insieme a scoprire come è facile prepararlo a casa da solo! LEGGI TUTTO...

Pasqua vs. Wielkanoc: Żurek

Przepis na tradycyjne wielkanocne danie

          

          Pośród wielu dań kuchni polskiej nie sposób nie wspomnieć o żurku. Zupa ta stała się już jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli naszej tradycji kulinarnej na świecie. Obcokrajowcy przyjeżdżający do naszej Ojczyzny bez zawahania bardzo często potrafią wymówić dźwięk [Ʒ] odpowiadający mniej-więcej polskiemu „Ż” i odważnie wołają w restauracjach żurek w chlebie. Aż dziwi fakt, że statystyczny Polak przysmak ten spożywa zaledwie raz do roku, w czasie Świąt Wielkiej Nocy. Może warto sięgnąć po poniższy przepis odrobinę częściej? Przekonajcie się sami, że przygotowanie domowego żurku jak należy, to znaczy z własnoręcznie przygotowanego zakwasu, nie jest wcale trudne. Szanowni Czytelnicy, dziś na Italianizzato zawodnik z Polski w pojedynku Pasqua vs. Wielkanoc! CZYTAJ DALEJ...

Pasqua vs. Wielkanoc: Torta Pasqualina

Tradycyjne wielkanocne ciasto z Ligurii

       Są w roku takie momenty, kiedy na stół trafiają wyłącznie tradycyjne polskie potrawy, a kulinarni przybysze z całego świata idą w odstawkę. Nie przeczę, na Wielkanoc czy w czasie Świąt Bożego Narodzenia i u mnie dominują dania rodzime. Nie znaczy to jednak, że rezygnuję całkowicie z włoskich akcentów. Do italskich ksiąg kuchennych sięgam co roku tuż przed świętami lub zaraz po nich. To dobra odmiana dla żołądka po naszych kiełbasach, szynkach czy żurku. À propos, na Waszym stole niebawem zawita wspomniany żurek czy torta pasqualina? A może zdecydujecie się na zaserwowanie członkom rodziny obydwu przysmaków, jak stanie się u mnie? Czas na kulinarny pojedynek na Italianizzato: Pasqua vs. Wielkanoc! CZYTAJ DALEJ...

Guanciale affumicato

Domowe wędzone podgardle

          Jest to składnik, bez którego nie obędą się prawdziwe spaghetti alla carbonara ani bucatini all’amatriciana. Włosi używają go głównie do makaronów, choć nie brak innych potraw, które bazują na jego charakterystycznym aromacie. Guanciale affumicato, czyli wędzone podgardle to również świetny dodatek do polskiej grochówki, wielkanocnego żurku czy po prostu idealne zastępstwo dla boczku w jajecznicy. Szkoda, że dla nas podgardle to wciąż tłusty kawał mięsa, który co najwyżej możemy użyć przy robieniu domowej kiełbasy. Dziś prezentuję przepis na domowe guanciale. Dzięki kilku prostym krokom przygotujecie w domu jeden z najbardziej powszechnych (i niezastąpionych!) składników kuchni włoskiej... CZYTAJ DALEJ!